جمال الدين محمد الخوانساري
3
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
اين باشد كه اخلاص باعث بلندى قدر ومرتبهء اين كس باشد تا اين كه نگاه كنند به آن چه خاتمهء مآل أو باشد پس اگر آن اخلاص باقي باشد پس زهى سعادت أو والّا اخلاص سابق فايدهء نكند وشقى وبدبخت گردد وبنا بر معنى دوّم مراد اين است كه اخلاص مشرف بر هلاكت است وبآن خاطر جمع نتوان كرد تا نگاه كرده شود بخاتمهء كار وعاقبت أحوال أو ، پس اگر اخلاص در آن وقت باقي باشد بكار أو آيد والّا بسا محرومى وزيان وخسران أو . 1561 الحرص ذلّ ومهانة لمن يستشعره . حرص ذلّت وخواريست از براي كسى كه دريابد آن را وفهمد ذلّت وخوارى را . 1562 الجزع عند المصيبة اشدّ من المعصيبة . زارى كردن نزد مصيبت سختتر است از مصيبت ، زيرا كه با وجود زيادتى محنت آن وشماتت دشمنان بر آن اجر وثوابي ندارد بلكه باعث حبط يا نقص ثواب مصيبت گردد بخلاف مصيبت كه صبر بر آن اگر چه زحمت دارد زحمت جزع اضافهء آن نشود وباعث اين شود كه دشمنان پر شماتت نكنند واجر وثواب خود از براي أو مهيّا باشد . 1563 الجزع عند البلاء من تمام المحنة . زارى كردن نزد بلاء از تمامى محنت است چنانكه از شرح فقرهء سابق ظاهر شد . 1564 الكبر داع إلى التقّحم في الذّنوب . تكبّر مىخواند بافتادن در گناهان يعنى باعث اين مىشود كه صاحب آن در گناهان بيفتد زيرا كه سبب اين مىشود كه بسيارى از حقوق مردم در سلوك با ايشان بعمل نيايد وهر يك از آنها كه بجا نيايد گناهى است .